نشست علمی «ارزیابی کتاب موسوعه ابن عباس»در قم برگزار شد

تاریخ انتشار : 1399/10/6
بازدید : 32
زمان انتشار : 20:19:00

با همکاری و مشارکت دبیرخانه کنگره و جامعه المصطفی العالمیه نشست علمی «ارزیابی کتاب موسوعه ابن عباس، تألیف آیت الله خرسان از جهت روش و محتوا»، برگزار شد.

در این نشست علمی که دومین پیش نشست کنگره علمی امناء الرسل، (نکوداشت آیت الله سیدمحمد مهدی موسوی الخرسان) به شمار می آمد، آیت الله یوسفی غروی، توضیحاتی درباره نحوه تدوین و نشر کتاب موسوعه ابن عباس ارائه نمود و یادآور شد: این کتاب به صورت کلی تاریخی است، ولی در نگارش آن رویکرد تحلیلی و تعلیلی دیده می شود.

سخنران نشست، با اشاره به مطرح شدن موضوع «ابن عباس و اموال بصره» در این کتاب، ابراز داشت: کتب مختلفی درباره این موضوع به نگارش درآمده، ولی آیت الله خرسان به شکل متفاوتی به این موضوع پرداخته است.

آیت الله یوسفی غروی، آیت الله خرسان را شخصیتی لازم التبیین خواند و خاطرنشان کرد: بزرگداشت این شخصیت هم به دلیل تجلیل از آیت الله خرسان است و هم جلب توجه به ارتباط علمی بین حوزه علمیه قم و نجف.

شایان ذکر است در ابتدای این نشست علمی، حجت الاسلام والمسلمین رفیعی، رئیس مجتمع آموزش عالی تاریخ، سیره و تمدن اسلامی، در سخنانی، به ارزیابی کتاب موسوعه ابن عباس پرداخت و ابراز داشت: آیت الله محمدمهدی الخرسان نزدیک یک قرن عمر بابرکت خود را در تحقیق، تدوین و نگارش گذرانده و حتی تصحیح برخی از کتب اهل سنت را به انجام رسانده است. در میان آثار مختلف ایشان، موسوعه ابن عباس، شاخص ترین اثر شناخته می شود که در ۲۱ جلد نوشته شده است که پنج جلد نخست و هفدهم آن به دلیل تاریخی بودن اهمیت بیشتری دارد.

وی یادآور شد: تلاش ایشان آن بوده است که به ابهامات موجود در زندگی ابن عباس، که مهم ترین آن سقیفه، رابطه با خلفا، بیعت با امام حسن(ع) و جریان کربلاست، پاسخ دهد. پنج جلد موسوعه ابن عباس به شرح حال این شخصیت تاریخی در دوران خلفا، امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، عبدالله بن زبیر و مروانیان می‌پردازد.

رئیس مجتمع آموزش عالی تاریخ ادامه داد: در دوران ابن عباس چند مسئله حساس وجود دارد که باید مورد بررسی قرار گیرد: نخست سقیفه و موضع وی پس از آن. مشهور است عبدالله بن عباس سه سال پس از هجرت پیامبر(ص) به دنیا آمد؛ بنابراین، در هنگام رحلت نبی مکرم اسلام(ص) نوجوان بود که نمی توان از او چندان انتظار اظهار نظر سیاسی درباره جانشینی و خلافت پیامبر(ص) داشت. در عوض نام پدر وی، عباس، عموی پیامبر(ص) در حوادث مختلف مطرح است. براساس نظر آیت الله خرسان، وی در دوران خلافت ابوبکر به دلیل سن کم، به جز چند مورد، ورود چندانی به این موضوع نداشته است.

حجت الاسلام والمسلمین رفیعی در تشریح رابطه ابن عباس با خلفا، بیان داشت: مؤلف کتاب موسوعه ابن عباس می گوید رابطه او با خلیفه دوم بیشتر از خلیفه اول بوده است.

وی ایام خلافت امیرالمؤمنین(ع) را دوران اوج شکوفایی ابن عباس خواند و ابراز داشت: در جلد سوم و چهارم این موسوعه، آیت الله خرسان مفصلاً نقش ابن عباس در ولایت بصره، در داستان جنگ جمل، صفین و نهروان را مورد بررسی قرار می دهد.

رئیس مجتمع آموزش عالی تاریخ یادآور شد: در جلد هفدهم کتاب به موضوع خیانتی پرداخته شده که در روایات تاریخی به ابن عباس نسبت داده شده است و آیت الله خرسان این موضوع را رد می نماید.

حجت الاسلام والمسلمین رفیعی، در ادامه، ضمن بیان چند داستان از موسوعه ابن عباس، اظهار داشت: آیت الله خرسان با بیان این داستان ها می کوشد میزان ارادت و علاقه ابن‌عباس را به امیرالمؤمنین(ع) تبیین نماید؛ در داستانی نقل می نماید ابن‌عباس جوانی را دید که تحت تأثیر دستگاه تبلیغات معاویه، در کنار کعبه، از امام علی(ع) برائت می جوید؛ ابن عباس در گفت وگو با او به بیان فضائل امام علی(ع) می‌پردازد تا جایی که موجب ندامت و پشیمانی آن جوان شد.

وی، در پایان، تصریح کرد: در کتاب موسوعه دلیل نبودن ابن عباس در کربلا، به ضعف بینایی وی نسبت داده می شود. هر چند در برخی از کتب دیگر گفته شده است که امام حسین(ع) از ابن عباس برای همراهی دعوت به عمل نیاورد. در مجموع تلاش آیت الله الخرسان این است که شخصیت ابن عباس را از مجموعه ابهامات تاریخی مطرح شده تطهیر نماید.

ارسال نظر